इटालीमा धेरै वर्षदेखि बसिरहेका शरणार्थी आवेदकका लागि Protezione Speciale

Protezione Speciale भनेको के हो?

Protezione Speciale इटालीमा बसिरहेको विदेशी व्यक्तिलाई आफ्नो देश फर्काउँदा उसको मौलिक अधिकार, व्यक्तिगत जीवन, पारिवारिक जीवन वा अन्य गम्भीर अधिकारमा असर पर्ने अवस्था देखिएमा प्रदान गर्न सकिने विशेष सुरक्षा हो।

तर सुरुमा एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा बुझ्नुपर्छ:

इटालीमा ५, ७ वा १० वर्ष बसेको मात्र आधारमा Protezione Speciale स्वतः पाइँदैन।

तर लामो समय इटालीमा बसेको अवधि महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। विशेषगरी त्यस अवधिमा व्यक्तिले इटालीमा परिवार, काम, घर, सामाजिक सम्बन्ध र वास्तविक जीवन निर्माण गरेको प्रमाण छ भने त्यसलाई कानुनी मूल्याङ्कनमा विचार गर्न सकिन्छ।

१. धेरै वर्षदेखि इटालीमा बसेको व्यक्तिको अवस्था कसरी हेरिन्छ?

उदाहरणका लागि, कुनै व्यक्ति सन् २०१९ मा इटाली आयो र शरणका लागि आवेदन दियो भने, २०१९ देखि २०२६ सम्मको उसको सम्पूर्ण जीवनको अवस्था हेर्न सकिन्छ।

उदाहरण:

• इटालीमा कति समयदेखि बसिरहेको छ?
• बसोबासको इतिहास कस्तो छ?
• काम गरेको छ कि छैन?
• कामको सम्झौता छ कि छैन?
• तलबका कागजात छन् कि छैनन्?
• INPS मा योगदान गरेको छ कि छैन?
• इटालियन भाषा सिकेको छ कि छैन?
• श्रीमती वा श्रीमान् इटालीमा छन् कि छैनन्?
• बच्चाहरू इटालीमा छन् कि छैनन्?
• बच्चाहरू इटालीको विद्यालयमा पढिरहेका छन् कि छैनन्?
• इटालीमा घर र सामाजिक सम्बन्ध बनेको छ कि छैन?
• स्थानीय समाजमा कति समाहित भएको छ?
• आफ्नो देश फर्काउँदा पारिवारिक तथा व्यक्तिगत जीवनमा कस्तो असर पर्न सक्छ?
• आफ्नो देशमा फर्काउँदा गम्भीर अधिकारसम्बन्धी जोखिम छ कि छैन?

त्यसैले “कति वर्ष बस्यो?” मात्र होइन, “ती वर्षमा इटालीमा कस्तो जीवन निर्माण भयो?” भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

२. ५ वर्ष पुगेपछि Protezione Speciale पाइन्छ?

❌ होइन।

इटालीको हालको व्यवस्थामा ५ वर्ष पूरा भएपछि Protezione Speciale स्वतः प्राप्त हुन्छ भन्ने नियम छैन।

त्यसैले:

• ३ वर्ष बसेको व्यक्ति पनि आफ्नो अवस्थाका आधारमा मूल्याङ्कन हुन सक्छ।
• ५ वर्ष बसेको व्यक्ति पनि स्वतः योग्य हुँदैन।
• ७ वा ८ वर्ष बसेको व्यक्ति पनि स्वतः योग्य हुँदैन।
• १० वर्षभन्दा बढी बसेको व्यक्ति पनि केवल लामो बसाइका आधारमा योग्य हुँदैन।

लामो समय इटालीमा बस्नु महत्त्वपूर्ण प्रमाण हुन सक्छ, तर सम्पूर्ण अवस्था हेर्नुपर्छ।

३. सर्वोच्च अदालतका पछिल्ला निर्णय किन महत्त्वपूर्ण छन्?

Cassazione n. 29593/2025 को निर्णयले Decreto Cutro पछि पनि विदेशी व्यक्तिको व्यक्तिगत जीवन र पारिवारिक जीवनको संरक्षण पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको कुरा स्पष्ट गरेको छ।

यदि कुनै व्यक्तिको इटालीसँग गहिरो सम्बन्ध बनेको छ र उसलाई आफ्नो देश फर्काउँदा उसको व्यक्तिगत वा पारिवारिक जीवनमा असमानुपातिक असर पर्न सक्छ भने त्यसको कानुनी मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने हुन सक्छ।

त्यस्तै Cassazione n. 1011/2026 ले शरणसम्बन्धी प्रक्रिया चलिरहेको समयमा इटालीमा बनेको सामाजिक तथा व्यक्तिगत सम्बन्धलाई केवल त्यो समयमा व्यक्तिको बसाइ नियमित थिएन भन्ने कारणले मात्र बेवास्ता गर्न नहुने विषयलाई महत्त्व दिएको छ।

यसको अर्थ:

शरणको प्रक्रिया चलिरहेको समयमा व्यक्तिले इटालीमा वास्तविक जीवन निर्माण गरेको छ भने त्यसलाई पनि सम्बन्धित मूल्याङ्कनमा हेर्नुपर्ने हुन सक्छ।

४. १० वर्ष इटाली बसेको भए पक्का Protezione Speciale हुन्छ?

❌ हुँदैन।

यो कुरा विशेष रूपमा बुझ्नुपर्छ।

कसैले १० वर्ष इटालीमा बसेको हुन सक्छ। तर यदि:

• काम गरेको छैन,
• परिवार वा बलियो पारिवारिक सम्बन्ध छैन,
• बसोबासको इतिहास कमजोर छ,
• इटालियन भाषा वा सामाजिक समायोजनको प्रमाण छैन,
• समाजसँग वास्तविक सम्बन्धको प्रमाण छैन,

भने १० वर्षको बसाइ मात्र पर्याप्त नहुन सक्छ।

२०२६ का सर्वोच्च अदालतका निर्णयहरूमा पनि लामो समय बसेको मात्र होइन, इटालीमा वास्तविक रूपमा जरा गाडेको अवस्था कस्तो छ भन्ने कुरालाई महत्त्व दिइएको देखिन्छ।

त्यसैले:

धेरै वर्ष बसेको हुनु र इटालीमा वास्तविक रूपमा स्थापित जीवन हुनु एउटै कुरा होइन।

५. कुन-कुन कागजात तयार राख्ने?

धेरै वर्षदेखि इटालीमा बसिरहेको व्यक्तिले आफ्नो पुरानो इतिहासका कागजात व्यवस्थित राख्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

बसोबाससम्बन्धी कागजात

• पुराना शरणसम्बन्धी कागजात
• Questura का कागजात
• रसीद
• बसोबास प्रमाणपत्र
• पुरानो बसोबासको विवरण
• घरसम्बन्धी कागजात
• कर नम्बरसम्बन्धी कागजात
• पुराना नियुक्ति तथा प्रशासनिक कागजात

कामसम्बन्धी कागजात

• कामको सम्झौता
• वार्षिक आम्दानी प्रमाणपत्र
• तलब पर्चा
• INPS योगदानको विवरण
• काम गरेको इतिहास
• व्यवसाय वा स्वतन्त्र कामसम्बन्धी कागजात
• रोजगारदाताको प्रमाणपत्र

इटालीमा सामाजिक समायोजनको प्रमाण

• इटालियन भाषा सिकेको प्रमाणपत्र
• भाषा कक्षा गरेको प्रमाण
• व्यावसायिक तालिम
• अध्ययन वा तालिमसम्बन्धी प्रमाणपत्र
• सवारी चालक तालिम
• स्थानीय संस्थामा सहभागिता
• स्वयंसेवी काम
• समुदायमा गरेको सहभागिता

परिवारसम्बन्धी कागजात

• विवाह प्रमाणपत्र
• श्रीमती वा श्रीमान्को कागजात
• बच्चाको जन्म प्रमाणपत्र
• बच्चाको बसोबाससम्बन्धी कागजात
• बच्चाको विद्यालयसम्बन्धी कागजात
• एउटै घरमा बसोबास गरेको प्रमाण
• परिवारको अवस्था प्रमाणित गर्ने कागजात

एउटा मात्र कागजातभन्दा सम्पूर्ण जीवनको इतिहास प्रमाणित हुने कागजातहरूको समूह बढी महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।

६. शरणको प्रक्रिया अझै चलिरहेको छ भने?

यदि व्यक्तिको शरणसम्बन्धी प्रक्रिया अझै चलिरहेको छ भने, Protezione Speciale का लागि महत्त्वपूर्ण हुन सक्ने सबै तथ्य र प्रमाण Commissione Territoriale समक्ष प्रस्तुत गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

यदि आयोगले शरणार्थीको मान्यता वा सहायक सुरक्षा नदिएको अवस्थामा पनि सम्बन्धित कानुनी अवस्था पूरा भएको देखिएमा Questore समक्ष विशेष सुरक्षा अनुमति जारी गर्ने प्रक्रियामा जान सक्ने अवस्था हुन सक्छ।

हालको सामान्य व्यवस्थाअनुसार Protezione Speciale को अनुमति सामान्यतया २ वर्षको हुन्छ।

७. शरण अस्वीकार भयो तर अपिल चलिरहेको छ भने?

यदि:

• आयोगबाट शरण अस्वीकार भयो,
• अदालतमा अपिल गरिएको छ,
• र व्यक्ति धेरै वर्षदेखि इटालीमा बसिरहेको छ,

भने अदालतमा चलिरहेको प्रक्रियामा Protezione Speciale सम्बन्धी सबै महत्त्वपूर्ण आधार र प्रमाणको मूल्याङ्कन आवश्यक हुन सक्छ।

यसलाई केवल:

“Questura गएर नयाँ अनुमति माग्ने”

सामान्य प्रक्रियाको रूपमा बुझ्नु हुँदैन।

व्यक्तिको मुद्दा अहिले कुन चरणमा छ भन्ने कुरा धेरै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

८. शरण अन्तिम रूपमा अस्वीकार भइसकेको छ भने?

यहाँ विशेष सावधानी आवश्यक हुन्छ।

२०२३ को कानुनी परिवर्तनपछि पहिलेको जस्तो स्वतन्त्र रूपमा Protezione Speciale माग्ने प्रक्रिया धेरै परिवर्तन भएको छ।

त्यसैले:

“मेरो शरण अस्वीकार भयो, अब Questura गएर Protezione Speciale माग्छु।”

भन्ने कुरा सबै अवस्थामा सही हुँदैन।

यस्तो अवस्थामा कानुनी सल्लाह लिनुअघि कम्तीमा यी कुरा जाँच गर्नुपर्छ:

१. शरणको आवेदन कहिले गरिएको थियो?

२. आयोगको निर्णय कहिले आएको थियो?

३. अदालतमा अपिल गरिएको थियो कि थिएन?

४. अपिलको निर्णय के भयो?

५. अहिले कुनै बसोबास अनुमति वा रसीद छ कि छैन?

६. देश निकाला गर्ने आदेश छ कि छैन?

७. पहिले Protezione Speciale मागिएको थियो कि थिएन?

८. आवेदन ११ मार्च २०२३ भन्दा पहिले वा पछि गरिएको हो?

९. शरणको प्रक्रिया सुरु भएपछि नयाँ पारिवारिक वा व्यक्तिगत परिस्थिति बनेका छन् कि छैनन्?

९. ११ मार्च २०२३ किन महत्त्वपूर्ण छ?

Decreto Cutro तथा Law 50/2023 पछि Protezione Speciale को व्यवस्था महत्त्वपूर्ण रूपमा परिवर्तन भयो।

विशेषगरी नयाँ आवेदनबाट प्राप्त Protezione Speciale लाई सामान्य रूपमा कामसम्बन्धी बसोबास अनुमतिमा परिवर्तन गर्ने पुरानो सुविधा हटाइएको छ।

त्यसैले व्यक्तिको Protezione Speciale सम्बन्धी आवेदन ११ मार्च २०२३ भन्दा पहिले वा पछि परेको हो भन्ने कुरा धेरै महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।

पुराना आवेदनका लागि केही संक्रमणकालीन व्यवस्था लागू हुन सक्ने अवस्था पनि छ।

१०. १२ जुन २०२६ पछि नयाँ शरणसम्बन्धी व्यवस्था

१२ जुन २०२६ देखि युरोपेली आप्रवासन तथा शरणसम्बन्धी नयाँ सम्झौताको कार्यान्वयनसँग सम्बन्धित नयाँ व्यवस्था लागू भएको छ।

यसले मुख्य रूपमा:

• शरणको प्रक्रिया
• दर्ता
• प्रारम्भिक जाँच
• सीमासम्बन्धी प्रक्रिया
• प्रक्रियागत नियम

मा परिवर्तन ल्याएको छ।

तर यसलाई Protezione Speciale सम्बन्धी सबै अधिकार समाप्त भएको भनेर बुझ्नु सही हुँदैन।

पुराना शरणसम्बन्धी प्रक्रियाका लागि केही संक्रमणकालीन व्यवस्था पनि छन्।

त्यसैले शरणको प्रक्रिया कहिले सुरु भएको हो भन्ने मिति पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

११. लामो समयदेखि इटालीमा रहेको व्यक्तिको अवस्था जाँच गर्दा

कुनै व्यक्तिको Protezione Speciale सम्बन्धी अवस्था बुझ्न यी कुरा क्रमशः जाँच गर्न सकिन्छ:

१. इटाली आएको मिति

व्यक्ति कहिले इटाली आयो?

२. शरणको आवेदन

शरणको आवेदन कहिले दर्ता भयो?

३. आयोगको निर्णय

Commissione Territoriale ले के निर्णय गर्‍यो?

४. अदालतमा अपिल

अपिल गरिएको छ कि छैन?

५. हालको अवस्था

अहिले कुन बसोबास अनुमति वा रसीद छ?

६. बसोबासको इतिहास

कति वर्षको बसोबास प्रमाणित गर्न सकिन्छ?

७. रोजगारी

कहाँ र कति समय काम गरेको छ?

८. परिवार

श्रीमती, श्रीमान्, बच्चा वा अन्य नजिकका परिवार छन्?

९. बच्चाको अवस्था

बच्चा इटालीमा जन्मिएको वा हुर्किएको छ? विद्यालय जान्छ?

१०. इटालियन भाषा

इटालियन भाषा सिकेको प्रमाण छ?

११. सामाजिक समायोजन

स्थानीय समाजसँग कस्तो सम्बन्ध छ?

१२. आफ्नो देश फर्किने अवस्था

फर्काउँदा के समस्या वा गम्भीर जोखिम हुन सक्छ?

१३. पहिले विशेष सुरक्षा मागिएको थियो?

Protezione Speciale सम्बन्धी पहिले कुनै आवेदन वा निर्णय छ?

१४. महत्त्वपूर्ण मितिहरू

११ मार्च २०२३ भन्दा पहिले वा पछि?

१२ जुन २०२६ भन्दा पहिले वा पछि?

यी मितिहरूले लागू हुने कानुनी तथा प्रक्रियागत व्यवस्था फरक पार्न सक्छन्।

१२. सबैभन्दा धेरै हुने गलत बुझाइ

❌ “म ५ वर्ष बसेँ, त्यसैले Protezione Speciale पाउँछु।”

सही होइन।

❌ “म १० वर्ष बसेँ, त्यसैले पक्का हुन्छ।”

सही होइन।

❌ “शरणको प्रक्रिया चलिरहेको बेला बनाएको काम र बसोबास गन्न मिल्दैन।”

यस्तो सामान्य नियम मान्न मिल्दैन।

❌ “शरण अस्वीकार भएपछि सबैले Questura मा नयाँ Protezione Speciale माग्न सक्छन्।”

सबै अवस्थामा यस्तो हुँदैन।

१३. वास्तविक मूल्याङ्कन कसरी हुन्छ?

लामो समयदेखि इटालीमा बसिरहेको व्यक्तिको अवस्थामा मुख्य प्रश्न केवल:

“कति वर्ष इटालीमा बस्यो?”

होइन।

बरु:

“ती वर्षमा व्यक्तिले इटालीमा कस्तो वास्तविक व्यक्तिगत, पारिवारिक र सामाजिक जीवन निर्माण गर्‍यो, त्यसको प्रमाण कति बलियो छ, र आफ्नो देश फर्काउँदा त्यस व्यक्तिको अधिकार तथा जीवनमा कस्तो असर पर्न सक्छ?”

भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

त्यसैले साधारण रूपमा यसरी बुझ्न सकिन्छ:

लामो समयको बसाइ

• वास्तविक सामाजिक समायोजन
• परिवार तथा व्यक्तिगत जीवन
• फर्काउँदा उत्पन्न हुने वास्तविक परिस्थिति
• पर्याप्त कागजात
• सही कानुनी प्रक्रिया

यी सबैलाई एकसाथ मूल्याङ्कन गरिन्छ।

तर यी कुरा पूरा हुँदैमा Protezione Speciale निश्चित रूपमा स्वीकृत हुन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन।

१४. Protezione Speciale पाएपछि

हालको सामान्य व्यवस्थाअनुसार:

• अनुमति सामान्यतया २ वर्षको हुन्छ।
• काम गर्न सकिन्छ।
• निश्चित अवस्थामा नवीकरण गर्न सकिन्छ।
• ११ मार्च २०२३ पछिका आवेदनबाट प्राप्त विशेष सुरक्षालाई सामान्य रूपमा कामसम्बन्धी बसोबास अनुमतिमा परिवर्तन गर्न मिल्दैन।
• परिवारलाई इटाली ल्याउने नियम शरणार्थी वा सहायक सुरक्षा पाएका व्यक्तिको नियमसँग समान हुँदैन।
• विदेश यात्रा गर्दा छुट्टै यात्रा तथा सीमा नियम लागू हुन्छन्।

अन्तिम निष्कर्ष

इटालीमा धेरै वर्षदेखि शरणको प्रक्रियामा रहेका व्यक्तिका लागि अहिले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रश्न:

“म ५ वर्ष पुगेँ कि पुगेनँ?” होइन।

बरु:

इटालीमा लगातार बसोबास + रोजगारी + घर + परिवार + बच्चा + बच्चाको विद्यालय + इटालियन भाषा + सामाजिक सम्बन्ध + शरणको इतिहास + आफ्नो देश फर्किने अवस्था + यी सबैको प्रमाण

लाई समग्र रूपमा हेर्नुपर्छ।

त्यसैले कुनै व्यक्ति ६, ८ वा १० वर्षदेखि इटालीमा बसेको छ भने उसको पुरानो शरणसम्बन्धी कागजात, हालको अवस्था र इटालीमा बनेको व्यक्तिगत तथा पारिवारिक जीवनको प्रमाण हेरेर मात्र Protezione Speciale सम्बन्धी कानुनी सम्भावना मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

यो सामान्य कानुनी जानकारी हो। वास्तविक मुद्दामा कागजात र प्रक्रियाको अवस्था हेरेर अध्यागमनसम्बन्धी वकिलबाट व्यक्तिगत कानुनी मूल्याङ्कन गराउनु आवश्यक हुन्छ।

Nepitalia.com का सामग्री अनुमति बिना प्रतिलिपि वा पुनःप्रकाशन नगर्नुहोस्। उल्लङ्घन भएमा इटालीमा लागू कानुनअनुसार आवश्यक कानुनी कारबाही गरिनेछ।

© Nepitalia.com | सर्वाधिकार सुरक्षित